Netwerk Ontbijt Zorg Innovatie 14 september

Zoek elkaar op voor kruisbestuiving

Design & Action in de zorg was het thema van het derde Netwerk Ontbijt Zorg Innovatie van Life Sciences & Health 010 in 2017. Wetenschap en praktijk hebben elkaar nodig. De wisselwerking tussen die twee is een goede voedingsbodem voor effectieve innovatie in de zorg. Innovatie waar professionals en patiënten echt iets aan hebben.

Donderdag 14 september kwamen opnieuw zo’n honderdtachtig belangstellenden naar de LS&H010 hub in de Rotterdam Science Tower aan het Marconiplein. Oude bekenden en nieuwe gezichten mengden zich moeiteloos in diverse geanimeerde één op één gesprekken, waar af en toe stevig zaken gedaan werden. Totdat twee verdiepingen lager het publiek getrakteerd werd op een lezing en een pitch.

Actie-gericht onderzoek

Professor Dr. Erik van Raaij is hoogleraar aan de Erasmus Universiteit en drijvende kracht achter CODEX, de Erasmus Community for Design & Action research van de ESHPM, de Erasmus School of Health Policy & Management. Een hele mond vol. De ESHPM was voorheen beter bekend als IBMG (Instituut Beleid & Management Gezondheidszorg). Ook doctor Anne Marie Weggelaar is aan CODEX verbonden.

Van Raaij doet een dringende oproep om te stoppen met ‘silodenken’, te snelle conclusies trekken en wetenschappelijk onderzoek doen naar triviale problemen. Nee! ‘Daar betalen we een te hoge prijs voor.’

Hij zoekt oplossingen in actie-gericht onderzoek, als het ware een ‘familie van onderzoeksmethodes’, volgens Van Raaij. ‘Kernbegrippen zijn ruimte om iets te laten ontstaan, samenwerking tussen wetenschap en het veld en daarvan leren, begrijpen van oorzaak en gevolg en gericht zijn op verandering, in tegenstelling tot gerichtheid op hypothesetoetsing en vooraf bepaalde aannames. Bovendien is actie-gericht onderzoek geen lineair maar een cyclisch proces. Het is een voortdurend pendelen tussen wetenschap en praktijk.’

   

Foto’s: Erik van Raaij en Anne Marie Weggelaar

Handhygiëne

Dr. Weggelaar geeft vervolgens een voorbeeld van actie-gericht onderzoek in de praktijk van het Erasmus MC-Sophia. Bij te vroeg geboren kinderen is handhygiëne van vitaal belang om infecties te voorkomen.

‘Eerst onderzochten we wat er allemaal bekend is over dit probleem en welke onderzoeken en bestaande theorieën er zijn. Daaruit blijkt dat scholing van personeel en gedragsbeïnvloeding van ouders al bekende methoden zijn om handhygiëne te verbeteren. Maar wat het allermoeilijkste bleek, is het veranderen van routinematig gedrag.’ Ze schetst dat er een groot verschil is tussen wat mensen zeggen en wat ze doen. Bijvoorbeeld handen wassen na toiletbezoek. Vrijwel iedereen zegt dit te doen. Maar als er camera’s hangen in toiletten blijkt het tegendeel. ‘Werken aan priming, constant boodschappen geven – bijvoorbeeld via screensavers – dat bleek wel te werken. Het aantal infectieziekten op deze afdeling daalde daardoor inderdaad.’

Weggelaar vertelt hoe het onderzoek zich vervolgens richt op welke screensaver het beste resultaat geeft, bijvoorbeeld wat betreft kleur, beeld en tekst. ‘Ook daarmee pendelen we voortdurend tussen wetenschap en praktijk. Wij krijgen vaak vragen om vindingen te evalueren, maar het zou beter zijn als we vooraf al betrokken waren bij onderzoek.’ Het onderzoek van Weggelaar e.a. naar de effectiviteit van bepaalde screensavers die routinematig gedrag beïnvloeden is te vinden in het American Journal of Infection Control 40 (10): 951-954.

Prestatie-inkoop gezondheidszorg

‘If you want to understand something, try to improve it!’ met deze geleende uitspraak onderstreept professor Van Raaij het belang van action-research, ook als het gaat over vraagstukken rond management en organisatie van zorgorganisaties.

Zo keek EHSPM ook naar inkoopmodellen binnen de zorg. ‘Er is een andere dynamiek nodig. Want we kennen allemaal de zorgelijke krantenkoppen die berichten over weinig vertrouwen in elkaar, aanbieders die winnen of verliezen en een gebrek aan het delen van informatie, waardoor er weinig inzicht is in kwaliteitsverschillen tussen aanbieders. Dit soort onderhandelingsgedrag leidt niet tot de beste uitkomst en brengt veel transactiekosten met zich mee.’

Dat het ook anders kan vertelt Van Raaij aan de hand van een model voor prestatie-inkoop, waarmee Achmea een pilot rond borstkankerzorg en de behandeling van cataract inzette. ‘Een heel traject, met marktconsultatie, diverse kick-off’s, 35 verschillende partijen en pagina’s lange documenten waarin een aanbieder toelicht waarom hij of zij de beste is. Doel van dit alles was dat de beste aanbieder boven komt drijven. Die kreeg dan ook een driejarig contract met onbeperkt volume.’ Later deed ook UMC Utrecht mee aan een dergelijke pilot, rond geboortezorg. ‘Daar ontstond een duidelijke win-win situatie en dat is een stuk beter dan win-lose.’ Van de zorgaanbieders die hier ervaring mee hebben beoordeeld 85% het model van prestatie-inkoop beter of veel beter dan het traditionele inkoopmodel.

CODEX organiseert in 2018 een netwerksymposium over een community rond action-research.

Pitch Logoclicks

Ander onderwerp binnen deze bijeenkomst van LS&H010 is een pitch van Logoclicks. Jan Pons van dit bedrijf vertelt hoe hij meemaakte dat een vriend na een hersenbloeding problemen had met spreken: hij werd afasiepatiënt.

‘Het is enorm frustrerend als je niet meer kunt spreken! Deze patiënten krijgen bijvoorbeeld wekelijks afasietherapie in de praktijk van een logopedist. Is dat voldoende? Mijn droom was om een logopedist tools te geven om oefenen makkelijker te maken, met meer variatie en met meer gepersonaliseerde aansluiting bij de patiënt: met online oefeningen.’ Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat vaker en intensiever oefenen de communicatievaardigheden deels kan herstellen. Een consortium van een aantal hogescholen werkte mee aan een onderzoek naar theorie en methodieken. Pons: ‘Maar je gaat uit van aannames. Kloppen die eigenlijk wel? Zitten patiënten hierop te wachten?’

Logoclicks besloot om een frisse blik van buiten in te schakelen: het bedrijf InnoBoost. Wouter Verduyn van dit bedrijf: ‘Innovatie is een cyclisch proces. De start is vaak chaotisch, onzeker en grillig. In het hele proces rond innovatie proberen wij onzekerheden te reduceren. We gaan altijd maar uit van allerlei aannames, ook vaak impliciet, zowel bij toekomstige klanten als bij collega’s.’

Verduyn toont een slide met de tekst ‘Iedereen weet dat de maan van kaas is gemaakt.’ Hij zegt dat in de praktijk veel aannames niet expliciet gemaakt worden, een valkuil voor je innovatieproces. ‘Elke aanname moet je durven challengen. De aanname toets je door die heel scherp in beeld te brengen en te valideren. Daarmee verlaag je risico’s.’

Verduyn geeft nog een voorbeeld, van een apparaat voor huidverzorging. Een bekend merk dacht erover dit apparaat te gaan leasen, maar had de aanname dat klanten dit niet zouden willen omdat het onhygiënisch zou kunnen zijn. Verduyn: ‘Onderzoek naar deze aanname wees uit dat klanten zo’n apparaat best willen leasen, omdat het van een vertrouwd en gerenommeerd merk kwam, dus met die hygiëne zou het wel goed zitten.’ Waarmee hij maar wil zeggen hoe uiterst belangrijk het verifiëren van aannames is. ‘Daarmee help je het aanscherpen van de waardepropositie: de belofte van de waarde die je voor je klant gaat waarmaken, in dit geval ook van Logoclicks.’

‘We hebben in één middag met elkaar die waardepropositie bepaald, onder andere met logopedisten als doelgroep. Kern van die middag: je kunt succes hebben als je maatwerktherapie levert en je de administratieve lastendruk wegneemt of sterk vermindert. Bovendien onderzochten we prijsstelling en de bereidheid van zowel verzekeraars als patiënten om mee te betalen aan de therapie. Een goede waardepropositie is cruciaal voor een betekenisvol innovatieproces. Absoluut!’ Meer informatie over Logoclicks: jan@logoclicks.nl, meer over InnoBoost: verduyn@innoboost.nl.

Foto’s: Wouter Verduyn (Links) en Jan Pons (Rechts)

Uitnodiging EZ

In een korte zaaldiscussie gaat het over prestatiebekostiging, dat wil zeggen dat een verzekeraar bereid is om mee te betalen als er transparantie is in het innovatieproces. Pons: ‘Wij kregen vragen van een verzekeraar waar we nog helemaal niet aan gedacht hadden. Dat verheldert je proces.’ Iemand anders vraagt waarom Logoclicks begon met het zoeken naar subsidies en niet naar investeerders. Pons: ‘We hebben alle kanalen bekeken en ‘Kansen voor West’ wilde ons met 40% subsidie ondersteunen. Later zochten we naar investeerders.’ Iemand van het Ministerie van Economische Zaken in de zaal nodigt Logoclicks uit om eens te komen praten. Applaus.

Rotterdam Partners

Laatste spreker is Sharon Mullen, business manager Life Science & Health van Rotterdam Partners. Zij brengt het gezelschap graag onder de aandacht dat Rotterdam Partners op allerlei manieren de Rotterdamse economie ondersteunt. ‘Wij hebben een aquisitieprogramma voor nieuwe business, een expertcentre om bijvoorbeeld expats te ondersteunen en accountmanagement . Binnenkort gaan we naar Japan voor nieuwe business. Mijn vraag aan u is: hoe kunnen wij u helpen? Ik kijk uit naar uw feedback en reactie.’ www.rotterdampartners.nl

Tot slot van deze bijeenkomst blijken twee deelnemers een bezoek aan Spark gewonnen te hebben met een ritje in de Carver, het revolutionaire vervoermiddel van de toekomst. Opnieuw applaus als voorlopig slot van een geanimeerde bijeenkomst.

Volgende Netwerk Ontbijt Zorg Innovatie is op 14 december 2017. Aanmelden kan via: info@lifescienceandhealth010.nl

Contactlijst:

Aafje Jenny Ploeg
Aafje Leo Jansen
Aafje Thuiszorg huizen en Zorghotels Gerwin Vis
Aafje thuiszorg huizen zorghotel Anita Kokje
Aafje thuiszorg huizen zorghotels Guy Buck
Aafje Thuiszorg huizen zorghotels Frits van der Velden
Aethon Zorg Ad Verwijs
AIRO Visie Thomas de Meulder
AKR/AKRD/DKVG Aad Ketting
Albeda College Corné Grootenboer
Albeda College Ingrid Tuinenburg
Albedacollege Els Beemer
Applefield Adem Simitci
Argos Zorggroep L. Nijgh
arQive Wouter de Kok
Ascom Benelux Mario Lijster
Avant sanare Els Koch
Berenschot Merel Carp
Berenschot Korrie Louwes
BMC Erik Hilgers
BMC Lisa van der Staaij
Brainstam BV Jasper van Baars
Bretscher Consultancy Erwin Bretscher
Burst Robert Buurman
Burst Hans Maltha
Carintreggeland Teresa Furtado Plácido
CBRE Global Investors Eva Gardner
CleVR B.V. Yme Visscher
DARE TO CARE Manja Ellenbroek
Dio Design Christiaan Uythoven
DIS / Winglok.org Alex Ditvoorst
Drimpy Arnold Breukhoven
Drimpy Ruud van Eijk
Duits-Nederlandse Handelskamer (DNHK) Kiona Jansen
eHealth academy Arjan Van der Weijde
eHealthCompany Jan Willem Faessen
Enelex Innovation BV Patricia Ringeling
EpiExpressions Saravanan Pillai
Erasmus MC Fred Balvert
Erasmus MC Carola Immerzeel-Goosens
Erasmus MC  Louis Ter Meer
Erasmus MC Nina Witt
Erasmus MC Erik Zwarter
Erasmus MC Jozien Helleman
Erasmus MC/ Business Development & Sales Mareille Spapens
Erasmus Universiteit Rotterdam Ton Van der Pijl
ExpertDoc BV Eric Grosfeld
Formex Medical Bob Hopmans
Formex Medical B.V. Frits Fakira
Franciscus Gasthuis & Vlietland Monique Kappert
Franciscus Gasthuis & Vlietland Melissa Lockhorst
Gemeente Rotterdam Peter Bijl
Gemeente Rotterdam Katja de Bruyn
Gemeente Rotterdam Frouwkje de Waart
Gemeente Rotterdam Oscar Douenburg
Gemeente Rotterdam Caroline Giezeman
Gemeente Rotterdam Ellen Perik
Gemeente Rotterdam Irma van Bergen Bravenboer
Gemeente Rotterdam Carina van der Beek
Gemeente Rotterdam Renate Veerkamp
Gemeente Rotterdam Tessa Vreeken
Gemeente Rotterdam Marijke de Vries
Gemeente Rotterdam Joke Drijfhout
Gemeente Rotterdam | PGW&Z Pjer Vriens
Happy Senior NL Sikko Bakker
Havenziekenhuis Karin Alberda
Hervormde stichting Sonneburgh Jan Dijks
Het Oogziekenhuis Rotterdam Robert Spiering
Hidalgo Consultancy Bituen Hidalgo
HIIP Jos Verest
Hogeschool Rotterdam Joke Mulder
Hogeschool Rotterdam Ronald van Gils
Hogeschool Rotterdam Jos Verweij
Hu moves you U Yong Hu
Huisartsenpraktijk Fascinatio Capelle aan den IJssel Robert Mol
I-PADD B.V. Wim Tinke
IG&H Walter Kien
IJsselland Ziekenhuis F. Jousma
IJsselwijs Peter van Dalen
IMIHGOM B.V. Mona Moghimi
InfinitCare Peter-Paul Laarhuis
Innoboost Wouter Verduyn
INNOFACTION Pieter Jongert
InnovationQuarter Lonneke Baas
InnovationQuarter Sasja Heijman
InterCare Management BV Monica Criellaard
Intermax Cloudsourcing Herwin Jan Steehouwer
Intodis BV Brian Roquas
IZER zorggroep Stijn Strous
Kindermedicijn BV Faizel Ghazi
Kneppelhout & Korthals Hilde Pors
KNMP Pleuni Franssen
Kwaaitaal Vastgoed Theodore Kwaaitaal
LabHotel Marc Schellekens
Lan Lew Medical Management o&I Lan Lew
Legian Petra Huijbregts
Lelie zorggroep Aad de Kool
Liquidity BV Sandra Schrauwen
LocationView Rik De Vries
Logoclicks Jan Pons
Loscare Eveline Los
M4FOUR Thomas Lub
Maasstad ziekenhuis Gona Aziz
Maeze H.J. Vos
Maverick Danny van der Roest
MBO Rijnland Peter Criellaard
MEDD Kitty ter Borg
Medical Delta Erik van Oorschot
Medical Delta Living Lab ZiekenThuis Eric Kamst
Medify P.A. Krol
Medify Teske Valk
MEDrecord Jan-Marc Verlinden
Middin Ivonne van Loon
Middin, zorg aan huis Annette van Drunen
Ministerie van Economische Zaken Oscar Delnooz
Ministerie van Economische Zaken Brian Huijts
MOB Mazlum Dogan
MOB Nederland Ismail Meral
Muzus Helma van den Berg – van Rijn
NaSe zorg Cyril Sedney
Netherlands Institute for Innovative Occular Surgery Hanneke van Bergen
NewSkool Eric Beguin
NewSkool Sanne Hoving
NIIOS Lisette Dhont
NIIOS Susan Dijkstra
NLO Matthew Burton
Noaber Ventures Tim Dolman
Omnigen BV Berry Kriesels
On the Job Maudy Keulemans
Onderwijs S Sahin
Online Department Machiel Oskam
Online Department (UX Experts) Tamara Waakop Reijers
Opinar Monique van der Linde
Pallas health research and consultancy Dini Smilde
Pameijer Steven Mersch
PEX life Arjen Huizinga
pg security systems Eric de Ruijter
Pieter van Foreest Ad Blom
Pieter van Foreest Sander Rimmelzwaan
PNO Consultants Lieke Gerris
PNO Consultants Annemarie Horn
Practocol Dr. Roel Reddingius
Project MARCH Robbert de Lange
Project MARCH Magali Ponds
Project MARCH Lennart Schut
Public Health Expert Terhas Asmelash
Px HealthCare David Bruinvels
QOCA Europe Philippe Verstuyft
R2Pr Liesbeth Bron
Rabobank Rotterdam Henk Robbe
Rietdijk Management Consultancy Henry Rietdijk
Rijndam Arbeidsrevalidatie Martin Smeulers
Rijndam Revalidatie A. Scheer
Rijndam revalidatie Peter van Bragt
Rithm.nl Lefteri van Erp
ROC Albeda J. van Huizen
Roc Albeda rss Norbert Vermeulen
Roca Consultancy Jessica Leeuwenburg-Angyal
Rockstart Casper Smeets
Rotterdam Partners Sharon Mullen
RTV Zorg Adem Simitci
SCCN Djil Rouane
Schakel BV Jacco Kruithof
Sensara Jan Willem Wolters
Sense Health Els Versluis
Sensius Paul van den Biggelaar
Sensius BV Peter van Paassen
Smith Overseas Henk Smith
Smoothieclub & Kaderloos Jean-Marc Bilderbeek
Spark design & innovatie Diederik Augustijn
Spark design & innovation Robert Barnhoorn
Stadsontwikkeling Emilicia Rocha Semedo
Star-SHL Marieke van Schaijk
Star-SHL Mariska Adegeest
Stichting IMDI.NL Eras Draaijers
Stichting MDOG Henk Duinkerken
Stichting Sonneburgh A. van der Rhee
Stichting Zo-Dichtbij Martin van Meurs
Studio Pietertje Pietie Westerneng
Studio Van Dijk Ada van Dijk
Swanbridge Capital Dharminder Chahal
Taiwan Globalization Network – TGN V. Hsu
Talenter Joris Buningh
The Hyve B.V. Kees van Bochove
TIB Development Wouter Spek
Tinybots Wang Long Li
TNO Steven Erpelinck
Toludo Gaming & Eisenach Advisory Maarten van Tol
UWV Werkbedrijf René de Beer
Verpakapotheek Jent Zijlstra
Vital Innovators Nino Bellengé
VodafoneZiggo Marcel Hendriks
VodafoneZiggo Ruud Honkoop
vzvz Marc van Aart
Waai Yme Gorter
Weerdenburg Projectmanagement Advies Wijnand Weerdenburg
West IT Sjaak Tuwanakotta
West IT Mark van Deursen
West IT Solutions Marco Nijdam
Westers Architectuur Jan Mulder
wiegand interim zorgmanagement coaching en organisatieadvies Loes Wiegand
Winclove Probiotics Marco van Es
WoonCompas Marcel Korthorst
YipYip Zita Bebenroth
Z3DLabs b.v. Zerafet Tenwolde-Cansizoglu
Zadkine K. de Kloe
Zadkine P. Post
Zadkine Ingrid van Steenhoven
ZIEN eye4 Richard Hoctin Boes
Zo-Dichtbij Wally Keijzer
Zo-dichtbij Tessa Rombouts
Zorgbelang Zuid-Holland Leyla Koseoglu
Zorgcampus Lionel Amstelveen
ZorgImpuls Wouter Meijer
ZORGIMPULS Matine van Schie
zzp Frans Hiddema
14 september 2017