Netwerk Ontbijt Zorg Innovatie, 13 september 2018, Life Sciences & Health Hub, Rotterdam

Het was druk bij het Netwerk Ontbijt Zorg Innovatie op 13 september. Ondanks het vroege uur meldden meer dan 180 deelnemers zich in de Rotterdam Science Tower voor een gezond hapje en drankje.

Er waren een hoop bekende gezichten. Zo was het voor Elo Bosma van Medicine for Business (een organisatie die datawarehouses bouwt voor ziekenhuizen en andere zorginstellingen) de tweede keer dat hij deze bijeenkomst bezocht. Gewoon “om op de hoogte te blijven van wat er speelt”.

Netwerk Ontbijt 13 septNetwerk Ontbijt 13 sept

 

 

 

 

Kees van der Meer is al veel vaker geweest. Hij is betrokken bij een aantal ouderenorganisaties en vindt het belangrijk om de ontwikkelingen in de gezondheidszorg bij te houden. Met name de vraag ‘hoe informeren we de doelgroep over de nieuwe mogelijkheden’ houdt hem bezig.

Jelle Hilarydes vertegenwoordigt een van die nieuwe mogelijkheden. Hij werkt aan een project dat virtuele telefoongesprekken met dementerende bejaarden mogelijk maakt. Voor hem zijn vooral ook de 1-op1-meetings interessant.

Netwerk Ontbijt 13 septNetwerk OntbijtOntbijt 13 sept

 

 

 

 

En zo kwam iedereen met een goede reden naar de Life Sciences & Health Hub. Na het netwerken en de 1-op-1-gesprekken was het tijd voor het plenaire programma. Thema van deze editie: M-health.

M-Health in 2020 – de digitale poli

De letter m in M-health staat dit keer niet voor Mobiele, maar voor voor ‘mentale’, verduidelijkt dagvoorzitter Yvonne Nesselaar bij de opening. Mentale gezondheid dus – een thema dat zeer actueel is gezien de lange wachtlijsten in de ggz. Aan dat probleem kan de digitale poli een oplossing bieden. Zorg verlenen op afstand in plaats van face to face in de behandelkamer zou de druk kunnen verlichten. Op deze ochtend horen we meer over dit concept, en wel vanuit verschillende kanten.

Introductie digitale poli

Het woord is eerst aan Jan Peter Larsen, CEO van Sense Health. Dit bedrijf creëert niet alleen technische oplossingen waardoor zorgorganisaties op een innovatieve manier kunnen werken, maar denkt ook mee met het inrichten van zorg op basis van technische mogelijkheden. Sense Health hielp de ggz-instelling Parnassia met het opzetten van een digitale poli. Patiënten met angst- en stemmingsklachten kunnen hiermee op afstand behandeld worden in plaats van in de praktijkruimte. Het contact met de patiënt vindt plaats door middel van beeldbellen, appen en chatten. Deze vorm van behandelen blijkt verrassend goed te werken.

Volgens Larsen ligt de sleutel voor succes deels ook in de werkhouding van de zorgverleners. Er moet een omslag in denken komen. “Het is tijd dat we stoppen met projectmatig bezig zijn. Nu doen we e-health ‘erbij’, en daar gaat het vaak mis. Het is geen tijdelijk project, maar een nieuwe werkwijze. Hiervoor heb je een toegewijd team nodig dat er vol voor gaat, plus een passende financiering.” Dat is in dit geval gelukt.

Netwerk OntbijtNetwerk OntbijtNetwerk Ontbijt 13 sept

 

 

 

 

Welke rol speelt de digitale poli?

Annet Spijker (directeur zorg en psychiater PsyQ (onderdeel van Parnassia) is tevreden over de nieuwe vorm van behandelen. Bij de gangbare behandeling zie je een patiënt eenmaal per week. Doet hij of zij de voorgeschreven oefeningen niet, dan verlies je veel tijd. Dat vertraagt ook het herstelproces. Met een digitale poli werk je veel meer in het hier en nu. Bij problemen kan een patiënt direct bellen of appen, maar ook kijkt de behandelaar regelmatig in zijn dashboard of de patiënten de afgesproken oefeningen doet of hoe hij/zij zich voelt. De behandelaar kan dan meteen advies geven. Je verleent dan zorg op de momenten dat het nodig is, en dat heeft veel meer effect. Het herstel treedt sneller in.

Een filmpje over de ondersteunende NiceDay app (voorheen Goalie), ontwikkeld door Sense Health, laat zien hoe een online behandeling bij angst- of stemmingsklachten in zijn werk gaat.

Natuurlijk was het even wennen, ook voor de behandelaren, nuanceert Spijker. Je ziet de patiënten helemaal niet meer in de praktijk. Dan mis je dan toch een bepaalde indruk van iemand. Je ruikt het bijvoorbeeld niet als een patiënt heeft gedronken of zich een poos niet heeft gedoucht. Maar het heeft ook veel voordelen. Zo kan de patiënt via beeldbellen de omgeving laten zien. Een straat waar hij of zij niet in durft, bijvoorbeeld. Je kunt dan heel concreet advies geven. De patiënt kan bovendien zelf veel beter aangeven wanneer er hulp nodig is en in welke vorm.

Van alle cliënten die een digitale behandeling krijgen aangeboden bij hun intake, wil 70% dit graag proberen. Dat heeft ook te maken met het feit dat de digitale poli geen wachtlijst kent, onderstreept Annet Spijker. Nog een pluspunt: de duur van de online behandeling is vaak korter dan die van de reguliere behandeling. Gemiddeld zijn 10 sessies genoeg om het gewenste resultaat te bereiken.

De digitale poli wordt door de patiënten goed gewaardeerd: 126 ondervraagde deelnemers beoordeelden hun behandeling gemiddeld met een 8,2. Na de succesvolle start in Rotterdam wordt het project uitgebreid naar andere delen van het land.

Hoe maken we het betaalbaar?

Bas Keijzer, ggz-relatiebeheerder bij zorgverzekeraar DSW, was betrokken bij de financiële kant van project digitale poli. DSW bedacht een manier om alle korte en soms slechts één minuut durende interventies binnen de digitale behandeling te kunnen declareren zonder dat de administratieve last toenam. Deze oplossing is goedgekeurd door de Nederlandse Zorgautoriteit. De financiële afwikkeling is dus geen probleem.

Keijzer ziet de digitale poli als een mogelijkheid om de ellenlange wachtlijsten in de zorg te verminderen. Door de introductie van de digitale poli bij Parnassia kunnen patiënten die zich melden met een angst- of stemmingsstoornis nu vrijwel direct geholpen worden.

Netwerk OntbijtNetwerk OntbijtNetwerk Ontbijt

 

 

 

 

Hoe ervaar ik de digitale poli als cliënt?

En dan is het tijd voor misschien wel de belangrijkste partij in dit project: de cliënt. Hoe ervaart de cliënt een digitale behandeling? Aan het woord komt Heidy Bazuin. Zij werd onlangs via de digitale poli behandeld voor een terugval in angst-/paniekklachten. Heidy vertelt dat ze aanvankelijk haar twijfels had over een online behandeling. Ze stemde er toch mee in omdat ze anders maandenlang op de wachtlijst zou komen. Van die beslissing kreeg ze geen spijt. Heidy had direct een goede klik met haar behandelaar. Verder vond ze het idee dat ze haar behandelaar altijd kon appen of bellen zeer geruststellend. Dat hielp enorm bij haar klachten. De digitale behandeling sloeg zelfs zo goed aan dat ze na 10 weken klachtenvrij was. Ter vergelijking: bij een reguliere behandeling van een eerder doorgemaakte postnatale depressie zag ze pas na 1,5 jaar resultaat.

Plenaire discussie

Ter afsluiting komen alle sprekers nog een keer naar voren en krijgt de zaal de gelegenheid om vragen stellen.

Is de hulpverlener écht 24 uur per dag bereikbaar? Heidy vertelt dat ze haar behandelaar ’s nachts natuurlijk niet kon bellen. “Maar het feit dat je op welk tijdstip dan ook een appje kan sturen, helpt echt. Ook al weet je dat ze het pas na een paar uur lezen. Het komt aan bij iemand die weet wie je bent, wat er met je is en reageert zodra het kan.” Annet Spijker voegt toe dat veel behandelaars opzagen tegen het idee om ‘altijd’ bereikbaar te moeten zijn. In de praktijk blijkt dit echter vaak goed uit te pakken. “Je moet goede afspraken maken met de patiënt over wanneer je wel en niet bereikbaar bent.” Er zitten ook voordelen aan voor de behandelaar: “je kunt veel flexibeler werken”.

Wordt de zorg goedkoper van de digitale poli? Bas Keijzer kan deze vraag niet zo een twee drie beantwoorden. Ggz valt onder het eigen risico, ook een digitale behandeling. Of de nieuwe behandelvorm in de toekomst goedkoper uitvalt, moet nog blijken. Maar de eerste resultaten laten zien dat de behandelingen korter zijn en dus efficiënter.

Is er een maximaal aantal sessies bepaald bij een digitale behandeling? Volgens Annet Spijker niet. “We werken met een reële doelstelling en koppelen daar een tijdspad aan. Er is geen strikte einddatum.”

Heb je als digitale behandelaar alleen maar digitale patiënten of krijg je tussendoor ook patiënten in je praktijk? Jan Peter Larsen bevestigt dat het om speciale teams gaat die uitsluitend digitaal behandelen. Daarbij is er iedere dag ruimte om aan alle patiënten die dat nodig hebben aandacht te besteden.

Netwerk OntbijtNetwerk OntbijtNetwerk Ontbijt

 

 

 

 

Kan dit concept worden uitgebreid naar andere sectoren? Volgens Larsen is dit zeker mogelijk. “Maar dat vraagt wel eenzelfde commitment van een organisatie voor zowel de technologie als de methode van behandelen!”

Zijn er randvoorwaarden waaraan de patiënt moet voldoen? Kun je bijvoorbeeld digitaal behandelen als iemand of iemand laaggeletterd is of geen mobiele telefoon heeft? Annet Spijker bevestigt dat er wel wat voorwaarden zijn. “Als iemand niet kan lezen of schrijven of geen smartphone heeft, dan wordt online behandelen erg lastig. Hetzelfde geldt voor mensen die zo depressief zijn dat ze hun telefoon niet opnemen. Deze mensen zijn vooralsnog uitgesloten en krijgen een reguliere behandeling.”

Kan het enorme aantal vacatures afnemen door de digitale poli? Jan Peter Larsen denkt dat dat het geval is. Het feit is dat er meer mensen geholpen kunnen worden door middel van de digitale poli. Daardoor zou de vraag naar behandelaars inderdaad kunnen afnemen.

Hoe bereid je je personeel voor op deze vorm van behandelen? Annet Spijker vertelt dat er een apart trainingsprogramma beschikbaar is voor behandelaars. Afgezien daarvan zal er ook een cultuursomslag moeten plaatsvinden.

Wrap up/Agenda

Het uur is al weer om en Yvonne Nesselaar gaat afsluiten. Alle sprekers worden bedankt met een hartelijk applaus uit de zaal.
Dan nog een paar korte agendapunten/mededelingen:

  • Op 27 september vindt het congrestival World of Health Care plaats. Meer details zijn te vinden op de website.
  • November = LSH-maand! Dat betekent dat er een aantal events worden georganiseerd. Houd de agenda op de website in de gaten.
  • Op 9 november is het publieksdag over Radiologie in de Kunsthal. Aanmelden kan nog via: https://www.erasmusmc.nl/congresbureau-cs/congres/radiologie-symposium
  • Verder blijkt de Rotterdamse organisatie BioCheck door de KvK te zijn genomineerd als één van de meest innovatieve MKB-bedrijven van 2018. Stemmen kan tot 25 september via deze link.

Huiskamer van de toekomst/deel twee 1-op-1-meetings

Na de plenaire sessie blijven de meeste deelnemers nog even napraten. Ook vinden er nog heel veel 1-op-1-gesprekken plaats. De stemming is opgewekt: het project digitale poli roept enthousiaste reacties op. Veel mensen vonden het ook fijn om Heidy’s kant van het verhaal te horen.

Wethouder Sven de Langen (onderwijs, jeugd & zorg), die de hele ochtend aanwezig was, hoopt dat de digitale poli kan bijdragen aan het oplossen van het personeelstekort. “Wat mij betreft wordt deze vorm van hulpverlening snel uitgebreid naar andere sectoren.”

Netwerk Ontbijt

Netwerk OntbijtNetwerk Ontbijt

 

 

 

 

Volgens Jan Peter Larsen staan steeds meer mensen open voor e-health en daarmee ook voor een digitale behandeling. “Dit zullen we straks heel normaal gaan vinden, net zoals we nu met z’n allen internetbankieren. Het is misschien nu nog niet voor iedereen een goede oplossing, maar stapje voor stapje komen we er wel.”

Met deze bemoedigende woorden nemen we afscheid. Het was weer een enerverende ochtend!

Het volgende netwerkontbijt staat gepland voor 13 december.

13 september 2018